Struikelstenen | Julianastraat 38

Julianastraat 38



Stolpersteine geplaatst op 25 september 2026

Naam Geboren Omgekomen
Maas-van Gelder, Hendrika Amsterdam, 05.07.1919 Auschwitz, 31.01.1944

 

Hendrika van Gelder, binnen haar familie Hennie genoemd, werd geboren in Amsterdam. Ze was het jongste kind van Arnold van Gelder en Sara van Geldere. Haar vader was effectenmakelaar aan de Amsterdamse beurs. Haar moeder had de tekenacademie afgerond, iets wat in die tijd voor een vrouw uitzonderlijk was. Hennie groeide op met twee oudere broers en twee oudere zussen.

De oorlog maakte een einde aan het gezinsleven zoals zij dat kende. Verschillende familieleden werden vervolgd, gedeporteerd en vermoord.

Hennies oudste broer Martin Arnold werd opgepakt toen hij een vals persoonsbewijs wilde kopen. In juli 1942 werd hij vanuit Westerbork naar Auschwitz gedeporteerd.

Haar broer Jacob Henri dook met zijn vrouw Johanna onder in Ede. Hun twee kinderen werden elders ondergebracht. Alleen hun zoon Arnold overleefde de oorlog.

Haar jongste zus Elly vond in de zomer van 1942 een onderduikadres bij dominee Ader en zijn vrouw in Nieuw-Beerta. Na verraad van het onderduikadres keerde zij terug naar Amsterdam, waar zij werd gearresteerd. Elly werkte nog lange tijd in een munitiefabriek in Malchow, een klein werkkamp in de deelstaat Mecklenburg. Daar overleed zij aan uitputting.

En dan was er Hennie.

Op 19 november 1941 trouwde de 22-jarige Hennie met Louis Eliza Maas. Louis was niet-Joods, van Nederlands-Indische komaf en werkte als elektrotechnicus. Vanaf 1939 woonde hij in Rijswijk bij de familie Broekhuysen, aan de Geestbrugweg 44. Het jonge echtpaar ging op kamers aan de Julianastraat 38 wonen. Een straat die later op bevel van de Duitse bezetter werd hernoemd tot Juliana van Stolbergstraat.

 

Het huwelijk met een niet-Joodse man bood Hennie uiteindelijk geen bescherming tegen vervolging.

Op 30 juli 1943 werden Hennie en Louis door de Sicherheitsdienst (SD) gearresteerd. Ze werden gevangen gezet in het Oranjehotel in Scheveningen. Op 11 augustus werd Louis vrijgelaten. Hennie bleef gevangen. Ruim een week later, op 19 augustus werd Hennie overgebracht naar kamp Vught. Op haar kaart staat vermeld dat zij ziek was. Op 15 november werd zij vanuit Vught op transport gesteld naar Auschwitz. Daar heeft zij nog enige tijd geleefd. Haar geschatte overlijdensdatum is 31 januari 1944.

Van haar is een signalement bewaard gebleven, een paar regels in een oud dossier: "1 meter 53 lang, zwart krullend haar, bruine ogen en een tenger figuur, en het eerste lid van beide duimen zeer kort." 

Hennie en Louis waren onder huwelijkse voorwaarden getrouwd. Na haar deportatie en vermoedelijke overlijden moest daarom een bewindvoerder worden aangesteld om haar financiële en juridische zaken te regelen. Louis kon dit niet op zich nemen omdat hij in november 1945 voor de Nederlands-Indische Civiele Administratie naar Engeland vertrok. In het beheersdossier worden twee vrienden uit Rijswijk genoemd, als de personen aan wie hij volmachten had verstrekt.

Pas in 1951 werd haar overlijden officieel vastgesteld. Daarmee kon de bewindvoering worden beëindigd en werd ook haar huwelijk met Louis formeel ontbonden.

Hennie’s ouders, neef Arnold en het gezin van haar oudste zus Betsie hebben de oorlog overleefd.

Op 25 september 2026 is voor Hendrika Maas-van Gelder, Hennie, een struikelsteen geplaatst. Daarbij waren de drie dochters van haar zus Betsie en een kleinzoon van haar broer Jacob Henri, met hun families aanwezig.

 

 





Achter elke steen schuilt een verhaal